Wskutek wpływów kulturowych i gospodarczych sąsiednich regionów (Wielkopolska, Mazowsze, Pomorze Gdańskie), wielokrotnej zmiany granic politycznych, germanizacji w XIX w. oraz wymiany ludności, zasięg etnograficzny Kujaw skurczył się od północnego zachodu, południa i wschodu i obejmuje współcześnie głównie tereny znajdujące się na Równinie Inowrocławskiej i Pojezierzu Kujawskim.
Regionalizacja Kujaw Kujawy nie są i nie były regionem jednolitym etnograficznie. Ze względu na różnice kulturowe oraz fizjograficzne wyróżnia się dwa rodzaje podziałów Kujaw: Historyczno-etnograficzny – powstały wskutek rozbiorów I RP, kiedy przez Kujawy przechodziła granica pomiędzy Prusami i Rosją. Podział ten spowodował różnice kulturowe i dialektalne wśród ludności kujawskiej: Kujawy Zachodnie lub Kujawy Czarne – obejmujące obszar zaboru pruskiego, niekiedy utożsamiany z terenami dawnego księstwa gniewkowskiego i inowrocławskiego. Stolicą Kujaw Zachodnich jest Inowrocław. Kujawy Wschodnie, Południowe lub Białe – obejmujące obszar zaboru rosyjskiego, niekiedy utożsamiany z terenem dawnego księstwa brzesko-kujawskiego. Stolicą Kujaw Wschodnich jest Włocławek. Kujawy Północne – utożsamiane z obszarem dawnego księstwa bydgosko-wyszogrodzkiego.