thumb|Mapa miejsc gorączki złota Kalifornijska gorączka złota () – krótkotrwały okres gorączki złota na zachodnim wybrzeżu USA w połowie XIX wieku.
Historia thumb|Poszukiwanie złota w rzece Mokelumne thumb|lewo|Ulotka reklamowa kalifornijskiej gorączki złota W latach czterdziestych XIX wieku Kalifornia była odległą prowincją, gdzie mało kto się osiedlał. Szwajcarski imigrant John Sutter próbował zrobić interes na wielkiej farmie bydła w okolicach dzisiejszego San Francisco. Posiadał pogłowie liczące kilkanaście tysięcy sztuk, kupione na kredyt, oraz setki pracowników. W 1847 roku wysłał Johna Marshalla z 20 pracownikami nad rzekę American w okolice dzisiejszej miejscowości Coloma około 50 mil dalej celem zbudowania tartaku. Budowa była prawie skończona, kiedy 24 stycznia 1848 roku Marshall zauważył świecący mały samorodek złota. Pomimo kontynuacji poszukiwań nie natknięto się jednak na dużo więcej. Marshall zabrał próbki do Suttera, gdzie po weryfikacji okazów postanowili zachować odkrycie w tajemnicy. Obawiali się bowiem napływu poszukiwaczy złota i ruiny swoich interesów.