W 1890 r. John Ernst senior poślubił siedemnastoletnią Olivię Hamilton, jedno z dziewięciorga dzieci Irlandczyka Samuela Hamiltona. Rodzina zamieszkiwała w King City i Paso Robles, zanim na stałe przeprowadziła się do Salinas. Ojciec rodziny (podobnie jak jego ojciec) prowadził młyn, później jednak został głównym księgowym hrabstwa Monterey.
Dzieciństwo John Ernst Junior przyszedł na świat 27 lutego 1902 roku. Mając trzy siostry wychowywał się w otoczeniu kobietEsther (ur. 1892), Beth (ur. 1894) i Mary (ur. 1905) (według Jay Parini: John Steinbeck, lekceważony noblista. Warszawa: Twój Styl, 2005).. Dzieciństwo spędził w Salinas, skąd niekiedy uciekał do San Francisco, Pacific Grove, Carmel i na ranczo nieopodal King City. Dobrze znał więc hrabstwo Monterey i dolinę Salinas. Młody Steinbeck był wrażliwy na każdą cechę krajobrazu go otaczającego, na wschód pełnych słońca i czułości gór Gabilan, na zachód zaś surowych, ciemnych i niebezpiecznych gór Santa Lucia.
Uczęszczał do miejscowej szkoły, którą ukończył w 1919 roku. Zawsze był dobrym uczniem, chętnym do nauki. Interesował się muzyką, książkami, szczególnym umiłowaniem darzył Sir Thomasa Malory’ego, Andersena, Stevensona i Lewisa Carrolla. Interesował się także naukami ścisłymi i sportem, chodził również regularnie do kościoła.