Grodzkiej 2 1808 – powstaje Wydział Lekarski Departamentu Bydgoskiego Księstwa Warszawskiego, sprawujący nadzór nad lecznictwem; po 1815 przekształca się w rejencyjną Komisję Sanitarną podległą Kolegium Medycznemu w Poznaniu 1836 – w byłym klasztorze Klarysek powstaje pierwszy szpital miejski (rozbudowany w 1878) 1852 – oddanie do użytku Szpitala Garnizonowego przy ul. JagiellońskiejNarożny Franciszek. Przyczynki do historii wojskowego szpitalnictwa w Bydgoszczy w 1945 r. [w:] Kalendarz Bydgoski 1986 1870 – powstaje Ochotnicza Kolumna Sanitarna, protoplasta pogotowia ratunkowego 1873 – powstają prywatne zakłady kąpielowe, oferujące fizykoterapię i wodolecznictwo 1880 – powstaje Szpital Powiatowy i Przytułek dla Nieuleczalnie Chorych na przedmieściu Bielawy (dzisiaj Wojewódzki Szpital Dziecięcy); chorymi opiekują się siostry diakoniski 1885 – 9 grudnia otwarcie Szpitala Diakonisek (dzisiaj Kujawsko-Pomorskie Centrum Pulmonologii) przy ul. Seminaryjnej z fundacji Ludwiki Giese-Rafalskiej, właścicielki majątku Rupienica; obok powstaje dom opieki dla samotnych kobiet przy ul. Szubińskiej;