Soła dokonała przełomu przez Beskid Mały dzieląc go na część zachodnią i wschodnią. Przełom ten powstał podczas jednego z okresów międzylodowcowych w plejstocenie, w wyniku erozji wstecznej prawobrzeżnego dopływu Wisły, który wypływał niegdyś w okolicy Porąbki. Dawniej Soła płynęła przez Bramę Wilkowicką, świadczą o tym znajdujące się na jej obszarze pokłady żwiru. Są one starsze niż pokłady żwiru w obecnym korycie Soły. Obecne koryto rzeczne Soły charakteryzuje się ogromnymi wahaniami poziomu przepływu. Sięgają one od 1 m³/s do niemal 1400 m³/s. Podczas wiosennych roztopów śniegu lub po większych opadach powstawały ogromne powodzie. Aby im zapobiec wybudowano na Sole trzy zapory wodne, przed którymi powstały trzy sztuczne zbiorniki wodne: Jezioro Żywieckie, Jezioro Międzybrodzkie i Jezioro Czanieckie. Jest to tzw. Kaskada Soły, która zapobiega powodziom. Spiętrzone w zbiornikach wody Soły napędzają ponadto elektrownie wodne oraz są wykorzystywane do zaopatrywania pobliskich miast w wodę. Na górze Żar jest jeszcze jeden sztuczny zbiornik wodny wykorzystywany przez szczytowo-pompową elektrownię Porąbka-Żar.