Sam Czajkowski ocenił, iż stworzył arcydzieło.
Obsada Herman – tenor Książę Tomski – baryton Książę Jelecki – baryton Czekaliński – tenor Surin – bas Czaplicki – tenor Narumow – bas Mistrz Ceremonii – tenor Hrabina – mezzosopran Liza – sopran Polina – kontralt Masza – sopran Guwernantka – mezzosopran
Treść Miejsce i czas akcji: Petersburg, koniec XVIII wieku.
Akt I
Scena I
W publicznym ogrodzie Surin i Czekaliński rozmawiają o dziwnym zachowaniu swojego przyjaciela Hermana, spędzającego mnóstwo czasu w kasynach, lecz grającego tylko o niskie stawki. Wchodzi Herman w towarzystwie Tomskiego, opowiadając mu o swojej miłości do pięknej, acz nieznanej mu z imienia kobiety. Dołączają do nich kolejni oficerowie, wśród nich książę Jelecki, który mówi o swojej pięknej narzeczonej. Słuchając opisu dziewczyny Herman dochodzi do wniosku, iż mowa o obiekcie jego uczuć.