Dualizm – pogląd reprezentowany przez wiele religii, doktryn religijnych, herezji czy ideologii, dotyczący natury i pochodzenia dobra i zła istniejącego w świecie. Radykalny dualizm zakłada istnienie dwóch równorzędnych i współodwiecznych sił: „Dobra i Zła”, „Światła i Ciemności”, „Dobrego Boga i Złego Boga”. Widzialny świat miałby być efektem ścierania się tych dwóch sił. Doktryny dualistyczne często wiążą materię z pierwiastkiem „złym”, zaś element duchowy – z „dobrym”, ale także (odwrotnie) – niektóre modele materialistyczne (np. tzw. dualistyczny materializm czy też hyliczny/materialny pluralizm) próbują syntezować te dwa pierwiastki, na głównych miejscach stawiając jednak materięJ. J. Poortman, Ochêma. Geschiedenis en zin van het Hylisch Pluralisme (Het zg. Dualistisch Materialisme), Assen, 1954..
Świat materialny miałby być stworzony przez „Złego Boga”, utożsamianego w doktrynach dualistycznych związanych z chrześcijaństwem z Bogiem Starego Testamentu (stąd odrzucają one Stary Testament). Człowiek miał powstać w wyniku „uwięzienia” elementu duchowego w materialnym ciele. Bierze się z tego niechęć wyznawców poglądów dualistycznych do materii i do prokreacji, jako przedłużającej „uwięzienie” pierwiastka duchowego w materii.