mały|„Kobieta mieląca kaszę” w żarnach na XVIII-wiecznym rysunku Jana Norblina mały|Kamienne żarna mały|Żarna neolityczne wykonane z granitu, znalezione w miejscowości Gaj Wielki (województwo wielkopolskie), wystawiane na terenie Instytutu Geologii Wydziału Nauk Geograficznych i Geologicznych UAM
Żarna – urządzenie do ręcznego mielenia zboża, złożone z dwóch kamieni, jednego nad drugim, z których górny jest ruchomy względem dolnego.
Budowa Żarna w swej pierwotnej postaci składały się z kamiennej płyty, na której rozcierano ziarna zbóż za pomocą mniejszego kamienia, tzw. rozcieracza, trzymanego w ręce przez osobę wykonującą pracę.
Historia Kamienie żarnowe są najstarszym elementem żaren i występują w zmodyfikowanej formie we wszystkich typach żaren na przestrzeni wieków. Za jeden z najstarszych kamieni żarnowych uważa się kamień znaleziony na stanowisku archeologicznym Ohalo II w Izraelu, datowanym na 23 000 lat temuCirotteau Thomas, Kerner Jennifer, Pincas Eric, 2023: Lady Sapiens. Prawdziwa prehistoria kobiet. Wyd. Znak, Kraków, stront 203, 204Nadel D., Piperno D.R., Holst I., Snir A., Weiss E., 2012: New evidence for the processing of wild cereal grains at Ohalo II, a 23 000-year-old campsite on the shore of the Sea of Galilee, Israel. antiquity. 86. 990–1003. .