Tapinella E.-J. Gilbert (ponurnik) – rodzaj grzybów należący do rodziny ponurnikowatych (Tapinellaceae), którego gatunkiem typowym jest ponurnik bocznotrzonowy (Tapinella panuoides).
Taksonomia Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Tapinellaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Protoplastą tego rodzaju jest takson wyodrębniony przez Eliasa Friesa w pierwszym tomie „Systema mycologicum” z 1821 r., jako ówczesne plemię Tapinia w serii Derminus rodzaju Agaricus. Zaliczył do niego 8 gatunków: A. fragilis, A. cupularis, A. hirneolus, A. tricholoma, A. strigiceps, A. subreflexus, A. lepista i A. involutus, z których jednak żaden nie należy obecnie do rodzaju Tapinella. W „Epicrisis systematis mycologici” z 1838 Fries włączył to plemię do rodzaju Paxillus i zawarł w nim 6 gatunków: P. involutus, P. filamentosus, P. atrotomentosus, P. griseotomentosus, P. crassus i P. panuoides. Petter Karsten w 1879 podniósł to plemię do rangi rodzaju, zaliczając do niego jeden gatunek, Tapinia panuoides, obecny typ nomenklatoryczny.