Zamek krzyżacki w Toruniu – najwcześniejszy zamek krzyżacki na ziemi chełmińskiej, zbudowany na planie podkowy, prezentuje wcześniejszą formę rozwoju zamków krzyżackich, jeszcze przed ustaleniem się typowego zamku konwentualnego w postaci regularnego czworoboku.
Historia W okresie epoki żelaza na terenie zamku krzyżackiego istniało osadnictwo kultury łużyckiej.
XIII wiek Budowę zamku zaczęto prawdopodobnie po 1236 roku, gdy przeniesiono Toruń na obecne miejsce. Była to pierwsza murowana warownia na ziemi chełmińskiej. Od zachodu zamek ograniczała dolina rzeki Postolec, a od północnego zachodu strumień zwany Młynówka, Zgniła (Bacha). Po stronie wschodniej znajdował się tak zwany staw komturski. Początkowo zbudowano w latach 1236-1260 mur kamienny, a zamek miał kształt podkowy z prostokątnym budynkiem Domu Konwentu od południa, czyli od strony Wisły. Kształt podkowy mógł być związany z poprowadzeniem murów w miejscu wcześniejszego wału obronnego zbudowanego z ziemi i drewna, jednak potwierdzenie tego wymaga badań archeologicznych. W 1263 roku wzmiankowano kaplicę zamkową pod wezwaniem Krzyża Świętego. Wjazd na dziedziniec zamkowy prowadził od zachodu.