mały|Szczoteczki stosowane do zbierania próbek poddawanych badaniom cytologicznym mały|Mikrografia badania cytologicznego ukazująca gruczolakoraka mały|Rzęsistkowica spowodowana pasożytem Trichomonas vaginalis Cytopatologia – metoda diagnostyczna w medycynie, polegająca na badaniu pod mikroskopem świetlnym komórek pobranych przyżyciowo.
Badanie cytopatologiczne jest wykorzystywane zwłaszcza w diagnostyce wczesnych postaci chorób nowotworowych, a także w ocenie zaburzeń hormonalnych, monitorowaniu postępu leczenia i innych.
Materiał cytologiczny może pochodzić z: biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej (zabieg podobny do zastrzyku, z użyciem typowej igły iniekcyjnej i strzykawki; nakłucie badanej tkanki oraz wytworzenie podciśnienia poprzez wsteczny ruch tłoka powoduje niewielką, miejscową traumatyzację, wystarczającą do uwolnienia niewielkich grup komórek aspirowanych do światła igły;