Szczur śniady (Rattus rattus) – gatunek gryzonia z rodziny myszowatych (Muridae). Wywodzi się z krainy orientalnej, ale wraz z człowiekiem skolonizował wszystkie kontynenty oprócz Antarktydy i wielu wysp.
Klasyfikacja Gatunek ten został opisany naukowo w 1758 roku przez Karola Linneusza jako Mus rattus; miejsce typowe to Uppsala w Szwecji. Jest to kompleks przynajmniej czterech gatunków, których rozróżnienie i opis wymaga analizy molekularnej. Epitet gatunkowy i współczesna nazwa rodzajowa rattus oznacza, po łacinie, po prostu „szczur”.
Kariotyp szczurów śniadych z Europy i Oceanii tworzy 38 (rzadziej 40) chromosomów. Azjatyckie gryzonie, które mają 42 chromosomy, są obecnie klasyfikowane jako odrębny gatunek – szczur orientalny (Rattus tanezumi). W miejscach, gdzie te formy współwystępują, nie dochodzi do ich krzyżowania; potomstwo uzyskane w warunkach laboratoryjnych najczęściej jest bezpłodne. Populację z wyżyn Cejlonu wyróżnia dominacja kariotypu złożonego z 40 chromosomów.
Pochodzenie i historia Szczur śniady wywodzi się z Azji Południowej – Półwyspu Indyjskiego;