Do marszu pod wodą z użyciem silnika spalinowego służyły wysuwane teleskopowo chrapy. W tej sytuacji prędkość maksymalna dochodziła do 8 węzłów. Liczący 18 t zapas paliwa zapewniał zasięg 4300 mil morskich.
Służba operacyjna Pierwszy U-Boot typu XXIII opuścił stocznię Deutsche Werft w Hamburgu 17 kwietnia 1944 roku. Ostatnim oddanym do użytku okrętem tego typu był U-4712, który opuścił stocznię 19 kwietnia 1945 roku. Działalność bojową typ XXIII rozpoczął 29 stycznia 1945 roku i do kapitulacji rejsy bojowe wykonało zaledwie sześć jednostek, które miały patrolować wody wokół Wielkiej Brytanii. Zdołały zniszczyć lub uszkodzić pięć statków o łącznym tonażu 14 601 BRT (niektóre źródła podają informację o sześciu zatopionych statkach). Jedną z najbardziej znanych akcji okrętów tego typu była akcja przeprowadzona 7 maja 1945 roku, kiedy U-2336 pod dowództwem kapitana Emila Klusmeiera podczas patrolu bojowego koło wybrzeża Szkocji zbliżył się na odległość ok. 500 m do konwoju płynącego w pobliżu zatoki Firth of Forth i opierając się wyłącznie na namiarze otrzymanym z nasłuchu pasywnego, o godz. 23:00 odpalił dwie torpedy – po jednej na dwa wykryte cele. Obie okazały się celne, zatopiono dwa frachtowce: "Avondale Park" i "Sneland".