Bitwa pod Stołupianami – bitwa stoczona w ramach operacji wschodniopruskiej I wojny światowej w 1914 roku.
Tło Po wybuchu I wojny światowej jednostki niemieckiej 8 Armii zakończyły mobilizację i koncentrację w wyznaczonych im rejonach. Wobec braku aktywności Rosjan na lewym brzegu Wisły i w Poznańskiem, jasne stało się, iż decydujące uderzenie rosyjskie zostanie wymierzone w Prusy Wschodnie. W tej sytuacji dowódca 8 Armii, generał Maximilian von Prittwitz und Gaffron (1848-1917) nakazał przerzucenie części swych sił na ten obszar, obsadzając jednostkami 3 Dywizji Rezerwy i 6 Brygady Landwehry linię jezior mazurskich między Mikołajkami (Nikolaiken) a Lecem (Loetzen, obecnie Giżycko).
Zakładając, że pierwsze uderzenie wykona rosyjska 1 Armia, koncentrująca się Wileńszczyźnie, generał von Prittwitz gros swoich sił ustawił w kierunku na północny wschód, a więc I Korpus Rezerwy na linii rzeki Węgorapy (Angerapp) z prawym skrzydłem opartym na jeziorze Mamry (Maurer See), XVII Korpus, przerzucony do Wystrucia (Insterburg, obecnie Czerniachowsk) zajmował pozycje w rejonie Darkiejmów (Angerapp, Darkehmen, obecnie Oziersk), a I Korpusowi wyznaczył osłonę linii między Gąbinem (Gumbinnen, obecnie Gusiew) a Wystruciem.