1 Armia ustawiona była, podobnie jak siły niemieckie, kordonowo: Całość sił wyciągnięta była w linię, dywizje na równej wysokości, wzajemnie o siebie oparte. Ugrupowanie to skierowane na Gąbin [Gumbinen, obecnie Gusiew], nie dozwalało na jakikolwiek bądź manewr w innym, niż frontalny kierunku. Ustala to z góry możliwość działania, sprowadzając je wyłącznie do starcia czołowego. Rola dowódcy armii przy tym ugrupowaniu jest minimalna. Z chwilą rozpoczęcia walki, traci on możność oddziaływania na jej przebieg.
Z kolei plany niemieckie przed bitwą zakładały przeznaczenie jednego (XVII) korpusu jako grupy manewrowej i półtora korpusu na bezpośrednią osłonę kierunku z Gołdapi (Goldapp). Uprzednio jeszcze umocniono linię Węgorapy, co dawało dobrą podstawę do obrony. Plany te jednak nie zostały w pełni wykonane, a to na skutek działania gen. Hermana von François, dowódcy I Korpusu, który nie chciał pogodzić się z oddaniem terytorium niemieckiego przeciwnikowi i wysunął się ze swym korpusem na około 15 km na wschód od Gąbina już 19 sierpnia.