pap smear, od Jeorjosa Papanikolau, twórcy cytodiagnostyki złuszczeniowej). Celem tego badania jest zdiagnozowanie choroby we wczesnej fazie, gdy jest ona jeszcze na etapie dysplazji i łatwo ją wyleczyć.
Inne przykłady to: choroba Pageta kości śródnabłonkowa neoplazja stercza śródnabłonkowa neoplazja sromu łagodna dysplazja sutka dysplazja nabłonka fałdów głosowych.
Dysplazja a rak w miejscu i rak inwazyjny Pojęcia dysplazji, raka w miejscu i rak inwazyjnego są powiązane, gdyż reprezentują trzy etapy progresji w kierunku raka: Dysplazja jest najwcześniejszą zmianą przednowotworową rozpoznawalną w biopsji przez patologa. Rak w miejscu jest to zmiana histopatologicznie podobna do dysplazji dużego stopnia (dysplasia gradus maioris), dlatego obecnie obie zmiany są klasyfikowane jako CIN III. Ryzyko transformacji w raka inwazyjnego jest duże, natomiast leczenie jest jeszcze zazwyczaj łatwe. Rak inwazyjny, zwany właściwie rakiem (z tego względu, że w definicji raka zawarta jest cecha naciekania podścieliska, stąd sprzeczność występuje również w pojęciu raka przedinwazyjnego) jest ostatnim stadium w całej tej sekwencji.