Diecezja włocławska () – jedna z trzech diecezji obrządku łacińskiego w metropolii gnieźnieńskiej w Polsce. Ustanowiona w XII wieku, jako jedna z pierwszych na ziemiach polskich.
Historia mały|Bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Włocławku thumb|Pałac biskupi we Włocławku mały|Wyższe Seminarium Duchowne we Włocławku Biskupstwo włocławskie powołano w roku 1123/1124. Przypuszczalnie powołano je w celu chrystianizacji Prus, a jednocześnie powołane biskupstwo kruszwickie miało na celu chrystianizację Pomorza Gdańskiego. Gdy podjęte w roku 1140/1141 próby ogarnięcia misją chrześcijańską Prus nie powiodły się, doszło w połowie XII wieku do scalenia biskupstwa kruszwickiego i włocławskiegoGerard Labuda, Początki diecezjalnej organizacji kościelnej na Pomorzu i Kujawach w XI i XII wieku, Zapiski Historyczne, 33, 1968, s. 361-402..