Pod względem historycznym jest to zupełnie nowa klasa rozgrywek. Powstała pomiędzy III ligą (dawna IV) a klasą okręgową. Jedynie w niektórych województwach występował pośredni szczebel rozgrywek, ale nawet tutaj nie można mówić o bezpośredniej kontynuacji gdyż nastąpiły duże przesunięcia zespołów.
W 12 województwach do roku 2015 awans uzyskiwały po 2 najlepsze kluby, a w pozostałych 4 po jednej, jednakże w 2015 roku rozegrano baraż o awans do III ligi (mecz i rewanż) dla zespołów, które wygrały śląskie grupy IV ligi. W 2016 roku w związku z reformą rozgrywek III ligi z 12 grup IV ligi awansuje tylko najlepszy zespół, a w 4 pozostałych województwach gdzie IV liga ma po dwie grupy zostaną rozegrane baraże o awans do III ligi. Od 2016 do 2018 roku w 11 województwach jest po jednej grupie, zaś dwie grupy w pozostałych pięciu. Było 21 grup. Od 2018 roku znów w 12 województwach będzie po jednej grupie zaś dwie w pozostałych czterech. W 2016 roku doszła druga grupa na Dolnym Śląsku, wcześniej drugą grupę zyskała Małopolska. Z kolei w 2018 roku zmniejszyła się liczba grup do 20. Z dwóch do jednej zmniejszyła się bowiem liczba grup w Wielkopolsce. Na sezon 2020/2021 powróciło 21 grup, po dojściu trzeciej grupy mazowieckiej.