1 października 2012 r. zespół Nightwish rozstał się z Anette Olzon. Aby dokończyć trasę koncertową, zespół tymczasowo podjął współpracę z Floor Jansen z Holandii. Ostatecznie wokalistka dołączyła do stałego składu grupy wraz z Troyem Donockleyem.
6 sierpnia 2014 roku Jukka Nevalainen ogłosił, że w związku z kłopotami zdrowotnymi tymczasowo rezygnuje ze współpracy z zespołem. Na nadchodzącym albumie, zaplanowanym na koniec marca 2015, i trasie koncertowej zamiast Nevelainena zagrał Kai Hahto, perkusista zespołów Wintersun i Rotten Sound.
Wiosną 2015 roku ukazał się dziewiąty studyjny album Endless Forms Most Beautiful, który okazał się być małym odejściem od tekstów o tematyce fantastycznej na rzecz nauki. W kwietniu tego samego roku zespół ruszył w światową trasę promującą album. Po napisaniu najdłuższego utworu (The Greatest Show On Earth), Tuomas czuł się artystycznie wyczerpany i przez jakiś czas nie był w stanie napisać żadnej muzyki. Sytuacja zmieniła się, gdy stworzył wraz ze swoją małżonką Johanną Kurkelą, a także Troyem Donockleyem, projekt Auri.