Maria Aleksandrowna, ros. Мария Александровна Гессен-Дармштадтская, urodzona jako Maksymiliana Wilhelmina Maria z Hesji-Darmstadt (ur. 8 sierpnia 1824 w Darmstadt, zm. w Petersburgu) – najmłodsza córka Ludwika II Heskiego i Wilhelminy Badeńskiej. Księżniczka Hesji, cesarzowa Rosji jako żona cara Aleksandra II (od 16 kwietnia 1841).
Życiorys thumb|left|200px|Caryca Maria Istnieje duże prawdopodobieństwo, że ojcem Marii, podobnie jak trojga starszego od niej rodzeństwa, był baron August von Senarclens de Grancy. Ludwik II, władca Hesji, chcąc uniknąć skandalu, uznał dzieci Wilhelminy za swoje.
W 1838 roku, carewicz Aleksander Mikołajewicz podróżował po Europie, poszukując małżonki. Wówczas zakochał się w 14-letniej Marii. Ślub pary odbył się w 1841 roku. Mimo różnicy wieku i dezaprobaty matki, Aleksandry Fiodorowny, Aleksander uparł się na ślub z heską księżniczką.
Była nieśmiała. Wilgotny klimat Petersburga negatywnie wpływał na jej płuca. Przyszła carowa miewała dręczący kaszel oraz nawracającą gorączkę. Mimo problemów ze zdrowiem urodziła ośmioro dzieci. thumb|230px|Portret carycy autorstwa Franza Xavera Winterhaltera