Esmeralda Weatherwax, zwana Babcią Weatherwax – fikcyjna postać z książkowego cyklu Świat Dysku Terry’ego Pratchetta. Czarownica z Lancre. „Najbardziej szanowana ze wszystkich przywódczyń, których nie mają czarownice”. Najpotężniejsza czarownica od czasów Czarnej Alis. Panna, co zdecydowanie podkreśla. Mimo używania dużej ilości cukru osiągnęła podeszły wiek ze wszystkimi zębami, nie udało się jej też wyhodować żadnej kurzajki, co nieco martwi Babcię, będącą w każdym calu tradycjonalistką. Wielka zwolenniczka głowologii, osiągnęła też mistrzostwo w Pożyczaniu, czyli przenoszeniu się do cudzych umysłów. Babcia Weatherwax jest osobą o surowych zasadach, pod warunkiem, że dotyczą one innych. Osobiście traktuje je raczej jak wskazówki. Rzadko musi uciekać się do jakichś konkretnych działań czy prawdziwych czarów, na ogół ludziom wystarcza sama świadomość, że jest czarownicą. Jej reputacja przekracza bariery gatunkowe: trolle nazywają ją Aaoograha hoa (Ta, której Trzeba Unikać), zaś krasnoludy K’ez’rek d’b’duz (Obejdź Górę z Drugiej Strony). Jej niezłomnej woli ulega nawet Śmierć.