Później (1921–1922) oficjalnie poszukiwał sojuszników w walce z aktualnym przywódcą Turcji Mustafą Kemalem w radzieckiej Moskwie, lecz faktycznie był opanowany ideą panturkizmu. W październiku 1921 został wysłany przez Lenina do Buchary, gdzie miał współdziałać z bolszewikami, a w rzeczywistości stanął na czele konserwatywnych antykomunistycznych grup zbrojnych basmaczy, doprowadzając do ich zjednoczenia i zajęcia przez nie znacznej części Bucharskiej Ludowej Republiki Radzieckiej. Poległ w walce z siłami Armii Czerwonej w sierpniu 1922 roku w dzień święta Kurban Bayramı, kiedy to niespodziewanie czerwona baszkirska kawaleria zaatakowała świętujące oddziały. Jego ciało pochowano we wsi Abi-Derya pod Duszanbe (Tadżykistan), a miejsce pochówku w czasach radzieckich otoczono tajemnicą. W 1996 roku jego szczątki przeniesiono do Abide-i Hürriyet (Monument Wolności) na stambulskim cmentarzu w Şişli. W Turcji jego postać budzi duże kontrowersje.
Zobacz też ludobójstwo Ormian Ludobójstwo Asyryjczyków Ludobójstwo Greków pontyjskich Talaat Pasza Dżemal Pasza Atatürk młodoturcy
Przypisy