Okres przejściowy, okres dostosowawczy – wynegocjowana przez dany kraj kandydacki lub członkowski Unii Europejskiej liczba lat, podczas których jego zobowiązanie w danej dziedzinie wobec UE nie ma zastosowania, albo wynegocjowana przez Unię Europejską liczba lat, podczas których dostosowuje ona swoją gospodarkę do sytuacji wytworzonej przez przyjęcie nowego członka.
Państwa przystępujące do Unii Europejskiej (czy wcześniej wspólnot europejskich, przed wejściem w życie traktatu o Unii Europejskiej) zwykle negocjują ze stroną wspólnotową zachowanie okresów przejściowych. Ich celem jest umożliwienie poszczególnym członkom wspólnoty (z którymi zostały uzgodnione) dostosowania krajowego ustawodawstwa do prawa wspólnotowego. Podobnie czyni Unia. Jest to forma obrony interesów państw przystępujących do Unii, ale również interesów Unii w sektorach „wrażliwych”. Są to okresy o różnej długości, w zależności od państwa przystępującego, dziedziny gospodarki lub zakresu regulacji istniejącego aktu prawnego Unii. W okresie przejściowym zakłada się, że mechanizmy i zasady obowiązujące w Unii w odniesieniu do poszczególnych działów gospodarki nie będą poddane od razu jej reżimowi prawnemu, lecz że nastąpi stopniowe, kilkuletnie dostosowanie danego państwa do tych mechanizmów i zasad.