Przygody Tomka Sawyera (tytuł oryginalny: The Adventures of Tom Sawyer) – powieść dla młodzieży amerykańskiego pisarza Marka Twaina z 1876 roku; pierwsze polskie wydanie – rok 1901.
Akcja całej powieści toczy się w miasteczku St. Petersburg (pierwowzorem powieściowego miasta jest Hannibal) nad rzeką Missisipi i najbliższej okolicy. Tomek jest sierotą, opiekuje się nim ciotka Polly. W domu mieszka z ciotką, młodszym przyrodnim bratem Sidem i kuzynką Mary. W powieści, której głównym wątkiem są przygody chłopca w małym miasteczku, Mark Twain ukazuje ówczesne życie (połowa XIX wieku) i obyczajowość.
Kontynuacjami Przygód Tomka Sawyera są: Przygody Hucka Finna (1884) Tomek Sawyer za granicą (1894) Tomek Sawyer detektywem (1896)
Mark Twain nie dokończył kilku planowanych powieści o przygodach Tomka. Były to: Schoolhouse Hill (6 rozdziałów) - znalazły się w wydanej pośmiertnie powieści (1916) Huck Finn and Tom Sawyer among the Indians Huck Finn Tom Sawyer’s Conspiracy Tom Sawyer’s Gang Plans a Naval Battle