Nikołaj Michajłowicz Szwernik (ros. Никола́й Миха́йлович Шве́рник, ur. w Petersburgu, zm. 24 grudnia 1970 w Moskwie) – radziecki działacz partyjny i państwowy, Bohater Pracy Socjalistycznej (1958).
Życiorys Związał się z bolszewikami w 1905 roku. Zaliczał się do nielicznych ocalałych w późniejszych latach terroru wyżej postawionych starych bolszewików. W roku 1924 został jednym z komisarzy ludowych Rosyjskiej FSRR. Rok później wszedł w skład KC jako jego pełnoprawny członek. Józef Stalin znalazł w nim lojalnego wykonawcę swoich poleceń i w tym charakterze Szwernik był m.in. szefem lokalnych organizacji partyjnych na Syberii czy jednym z kierowników procesu industrializacji.
Od lipca 1930 do marca 1944 był przewodniczącym Wszechzwiązkowej Rady Związków Zawodowych (czyli, dokładniej, ich centrali). W okresie II wojny światowej pełnił ponadto funkcję przewodniczącego Rady ds. Ewakuacji, która zajmowała przenoszeniem się na dalekie tyły ważnych dla państwa zakładów przemysłowych.
Po dymisji ciężko chorego Michaiła Kalinina (który zresztą niebawem zmarł) Stalin mianował go przewodniczącym Prezydium Rady Najwyższej ZSRR, czyli formalną głową państwa.