Gdy Aleksy miał ok. 8–9 lat, Mikołaj II postanowił zacząć wdrażać go do obowiązków państwowych. W tym celu zabierał Aleksego na posiedzenia rządowe i spotkania z dowódcami wojskowymi, a także nakazywał mu chodzenie w galowym mundurze, co chłopiec zresztą szybko polubił. Aleksy od najmłodszych lat porozumiewał się z najbliższymi wyłącznie po rosyjsku, rodzice wyrabiali w nim zamiłowanie do rosyjskiej kuchni, sztuki ludowej i stroju. Pod wpływem rad guwernera Gilliarda zaprzestali również całkowitej kontroli nad każdym krokiem syna, co miało wyrobić u niego nawyk samodzielnego dbania o bezpieczeństwo. Im starszy był Aleksy, tym rzadziej zdarzały się ataki choroby realnie zagrażające życiu. Prawdopodobnie najbardziej niebezpieczny z nich chłopiec przeżył w 1912, gdy zranił się w Spale podczas polowania z ojcem.