250px|thumb|Duży barwny kwiat zwabia owady. Budowa pręcików i słupka uniemożliwia samozapylenie Zapylenie krzyżowe (ksenogamia, allogamia) – rodzaj zapylenia, podczas którego pyłek dostający się na słupek pochodzi z pręcików kwiatu tego samego gatunku rośliny, ale znajdującego się na innej roślinie. W ten sposób uzyskuje się osobniki potomne o zróżnicowanym składzie genetycznym.
Rośliny wydające potomstwo w wyniku zapylenia pyłkiem pochodzącym od innych roślin danego gatunku nazywane są roślinami obcopylnymi. Genotyp obcopylnych jest wysoce heterozygotyczny i cecha ta często decyduje o bujności i żywotności. W przeciwieństwie do roślin samopylnych, u których rzadkie są nowe zestawienia genów, kolejne pokolenia roślin obcopylnych czerpią z szerokiej puli genów. W przypadku samozapylenia, niekorzystne recesywne geny mogą ulegać ekspresji przez osiągnięcie homozygotyczności, co prowadzi do depresji wsobnej. Zjawisko to można odwrócić przez krzyżowe zapylenie takich roślin.