Dopiero w 1951 roku RFN nawiązała samodzielne stosunki dyplomatyczne, a wkrótce potem została przyjęta do Unii Zachodnioeuropejskiej i NATO. 17 maja 1968 RFN stała się państwem całkowicie suwerennym. W 1973 roku została przyjęta do ONZ.
Tymczasem na wschodzie, 7 października 1949 roku, powstała Niemiecka Republika Demokratyczna. W konstytucji NRD widoczne były nawiązania do konstytucji z roku 1919 (m.in. podział administracyjny na kraje związkowe, utrzymany do 1952 roku). W 1960 roku zlikwidowano jednak stanowisko prezydenta, którego zastąpiła kolegialna Rada Państwa. Ostatecznie charakter państwa zmieniła socjalistyczna Konstytucja NRD z 6 kwietnia 1968 roku.
Po latach „zimnej wojny”, wzrost niewydolności gospodarczej i politycznej Związku Radzieckiego wymusił na kierownictwie KPZR wprowadzenie w drugiej połowie lat 80. pewnych reform. Przywódca ZSRR Michaił Gorbaczow ogłosił okres tak zwanej pieriestrojki. Zmiany polityczne w ZSRR szybko wpłynęły na rozwój tłumionych dotychczas ruchów demokratycznych i niepodległościowych w podporządkowanych mu państwach europejskich. Masowe demonstracje w NRD przeciwko rządom Ericha Honeckera zwane „demonstracjami poniedziałkowymi” doprowadziły do jego rezygnacji w październiku 1989 roku. Nowy rząd zniósł 9 listopada 1989 roku ograniczenia w podróżowaniu do RFN.