Zamek wzniesiony przez władających Księstwem Cieszyńskim Piastów przez ponad dwa stulecia służył jako jedna z ich siedzib. Od 1572 był centrum administracyjno-gospodarczym samodzielnego bielskiego państwa stanowego, którym władali przedstawiciele szlacheckich rodzin Promnitzów, Schaffgotschów, Sunneghów, Solmsów i Haugwitzów. W 1752 państwo to podniesione zostało do rzędu księstw i przeszło w posiadanie Aleksandra Józefa Sułkowskiego. Księstwo bielskie istniało do 1849, kiedy to podczas wprowadzania w Austrii nowoczesnego podziału administracyjnego, likwidującego stare struktury feudalne, jego tereny weszły w skład bielskiego starostwa powiatowego. Sam zamek oraz liczne dobra w mieście pozostawały w posiadaniu Sułkowskich do 1945. Po II wojnie światowej zamek przejęty został przez państwo polskie i służył jako siedziba licznych instytucji kulturalnych. Od 1983 jego jedynym użytkownikiem było państwowe Muzeum w Bielsku-Białej.

Najstarszy opis zamku zawarty w urbarzu państwa bielskiego z 1571: