thumb|Katedra (widok ok. 1910) thumb|Widok na ołtarz główny z obrazem Zamordowanie św. Stanisława przez Bolesława Śmiałego thumb|Epitafium rotmistrza husarskiego Samuela Paca (zm. 1627) Bazylika Archikatedralna św. Stanisława i św. Władysława w Wilnie – katolicka bazylika w Wilnie, katedra archidiecezji wileńskiej, miejsce pochówku wielkich książąt litewskich i króla Polski Aleksandra Jagiellończyka.
Historia W okresie przed chrystianizacją Litwy w miejscu katedry stała świątynia poświęcona Perkunowi (okolice doliny Szwentoroga). W podziemiach istnieją zachowane do dzisiaj pozostałości ołtarza ofiarnego z tego okresu, o dostęp do których zabiegają litewscy rodzimowiercy.
Pierwsza katedra Początki katedry wileńskiej są przedmiotem kontrowersji, ponieważ nie jest bezsprzecznie udowodnione, że katedra istniała w 2 poł. XIII w., gdy w 1251 r. książę Mendog przyjął w Nowogródku chrzest, a w 1253 r. wyświęcony został na biskupa misyjnego Litwy Chrystian. Być może wtedy mogło zostać rozpoczęte wznoszenie pierwszej świątyni, jednak znalezione pozostałości fundamentów pod dzisiejszą katedrą nie potwierdzają tego w sposób bezsprzeczny. O istnieniu w tym miejscu jakiejkolwiek chrześcijańskiej świątyni nie ma także żadnych wzmianek w źródłach (samo Wilno jest wymienione po raz pierwszy dopiero w 1323 r.).