mały|Członkowie Pierwszej i Drugiej Ligi Lombardzkiej Liga Lombardzka – związek miast północnowłoskich zawarty 1 grudnia 1167 roku przez 16 (później 20) lub 22 wielkie municypia, między innymi: Mediolan, Cremonę, Piacenzę, Mantuę, Bergamo, Brescię, Bolonię, Padwę, Treviso, Vicenzę, Weronę, Lodi i Parmę, a także przez niektórych właścicieli ziemskich, jak Markiz Malaspina czy Ezzellino da Romano. Została zawarta przeciwko Fryderykowi I Barbarossie dążącemu do zniszczenia ich autonomii. Ubiegał się o zyskanie nad nimi całkowitej kontroli na sejmie w Roncaglia (1158).
Liga zyskała poparcie papieża Aleksandra III, który również życzył sobie upadku imperializmu we Włoszech. 29 maja 1176 zjednoczone siły Ligi pokonały pod Legnano wojska Fryderyka I, który przez pokój wenecki zawarł sześcioletni rozejm (1177-1183), do czasu zawarcia pokoju w Konstancji, gdzie włoskie miasta zgodziły się pozostać lojalnymi wobec Imperium, ale zatrzymały jurysdykcję ponad ich terenami.