Hiperbola jest tropem retorycznym, który bardzo często wchodzi w skład różnych środków stylistycznych, wykorzystywanych podczas wypowiedzi. W amplifikacji stosuje się hiperbolę najczęściej podczas uwypuklenia różnych faktów, osób lub pojęć według intensywności znaczeniowej – aż do uzyskania stopnia najniższego lub najwyższego merytorycznie – wychodząc niekiedy poza granice wiarygodności, na przykład „genialny polityk”. W exemplum nierównie podobnym wykorzystuje się hiperbolę przy przesadnym porównaniu cechy jakiejś osoby do cechy innej osoby, na przykład urody dowolnej kobiety do urody Afrodyty, czy działań lokalnego polityka do czynów heroicznego bohatera. W emfazie za pomocą hiperboli poszerza się, w sposób nieprzenośny i celowy, zakres znaczeniowy faktu, osoby czy pojęcia – na przykład „bądź mężczyzną” w znaczeniu „bądź dzielna”.
Hiperbola często stosowana jest w poezji. Przykładem utworu zbudowanego z przesadni, są Stepy akermańskie Adama Mickiewicza, w którym hiperbole ułożone są stopniowo: Wpłynąłem na suchego przestwór oceanu, Wóz nurza się w zieloność i jak łódka brodzi, Śród fali łąk szumiących, śród kwiatów powodzi, Omijam koralowe ostrowy burzanu.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Retoryka Kategoria:Teoria literatury Kategoria:Środki stylistyczne