Sam kapitał przemysłowy, handlowy czy lichwiarski nie wytwarza nigdy wartości w procesie cyrkulacji, a jedynie ją przenosi lub zawłaszcza, a zatem proces cyrkulacji sam w sobie jest grą o sumie zerowej.
Rozumowanie Marksa ma następującą postać:
Przesłanka 1 Cyrkulacja jest sumą wszystkich stosunków posiadaczy towarów.
Przesłanka 2 Poza cyrkulacją jest tylko stosunek posiadacza do własnego towaru. Rozpatrywany przez pryzmat wartości, taki stosunek do własnego towaru to ilość własnej pracy włożonej w jego wytworzenie.
Przesłanka 3 Ilość pracy włożonej w wytworzenie towaru wyraża się w cenie wyrażonej w pieniądzu.
Wniosek 1 wartość dodatkowa nie może pochodzić z cyrkulacji.
Wniosek 2 Niepodobna zatem, aby wytwórca towarów mógł poza sferą cyrkulacji, nie stykając się z innymi posiadaczami towarów, pomnażać wartość, a więc przekształcać pieniądz lub towar w kapitał. W konsekwencji wartość dodatkowa musi pochodzić z procesu cyrkulacji.
Wnioski 1 i 2 są sprzeczne logicznie.