Uwłaszczenie nomenklatury – potoczne określenie procesu prywatyzacji i przejmowania majątku publicznego przez niektórych działaczy nomenklatury partyjnej i państwowej, które pojawiło się w czasie transformacji ustrojowej w 1989 r. w Polsce oraz innych państwach bloku wschodniego.
Konwersja władzy politycznej dotychczasowych elit państw komunistycznych na własność ekonomiczną rozpatrywana jest w literaturze naukowej jako proces budowy „kapitalizmu politycznego”Jadwiga Staniszkis: „Political Capitalism” in Poland, East European Politics & Societies, vol.5 (1), 1990., którego realny zasięg jest jednak przedmiotem licznych kontrowersji. Początki „uwłaszczenia nomenklatury” identyfikowane są zwykle w drugiej połowie lat 80. XX w. i wiązane z ogłoszeniem tzw. pieriestrojki w ZSRR, choć niektórzy badacze dostrzegają je jeszcze wcześniej.
„Uwłaszczenie nomenklatury” w polskim dyskursie politycznym Pojęcie „uwłaszczenia nomenklatury” stało się popularne w dyskursie politycznym i medialnym w Polsce w latach 90. XX w. Zwykle pojawiało się w kontekście krytycznej oceny odnoszących się doń procesów.