Druga izba parlamentu pełni różne funkcje, ma różną genezę. W części państw Europy miały rozwinięte kompetencje, reprezentowały arystokrację lub najwyższych dostojników królewskich. Często izby wyższe były formowane z pominięciem procedury wyborczej. Doktrynalnych założeń dwuizbowości parlamentu doszukiwać się można w dziele Monteskiusza O duchu praw. Przewidywał on, że izbę niższą mieli wybierać wszyscy, przy uwzględnieniu rozbudowanych cenzusów wyborczych; izba wyższa natomiast miała być dziedziczna i reprezentować „ludzi wyróżniających się rodem, bogactwem i zaszczytami”.
Formuły reprezentacji realizowane przez drugą izbę:
Izba reprezentacji terytorialnej – np. Bundesrat, Senat (Francja) Izba reprezentacji elit – np. Izba Lordów Izba reprezentacji mniejszości kulturowych – np. Izba Narodów Bośni i Hercegowiny, Senat (Belgia) Izba reprezentacji funkcjonalnej – Senat (Irlandia), Rada Państwa (Słowenia), Izba Radców Maroka
W unitarnych państwach demokratycznych przyjmujących zasadę dwuizbowości parlamentu, izba druga pełni na ogół funkcję strażnika dobrego prawa i uznawana jest za izbę refleksji nad ustawami uchwalanymi przez pierwszą izbę.