Katarzyna I Aleksiejewna (ros. Екатерина I Алексеевна; urodzona jako Marta Helena Skowrońska; ur. w Jēkabpils w Inflantach, zm. w Petersburgu) – cesarzowa RosjiTytuł nieuznawany przez Rzeczpospolitą. w latach 1724–1727 (samodzielne panowanie od śmierci męża w 1725), druga żona Piotra I Wielkiego od 1712 r.

Życiorys Pochodzenie i młodość Urodziła się 5 kwietnia 1684 r. prawdopodobnie w rodzinie chłopskiej, jednak nie jest to do końca pewne, gdyż istnieje teoria, że jej ojciec Samuel Skowroński mógł być zubożałym inflanckim szlachcicem. Mógł być też szwedzkim oficerem. O jej matce nie ma żadnych pewnych informacji.

Według innej wersji, Marta była córką osiadłego na terenie dzisiejszej Łotwy chłopa wyznania katolickiego, mieszkańca Wielkiego Księstwa Litewskiego Polaka, Samuela Skowrońskiego. Skowroński w latach 70. i 80. XVII wieku miał służyć u gospodarza Pałacu Kazimierza Jana Sapiehy, po czym uciekł od niego do Estonii, gdzie urodziła się przyszła cesarzowa. Później, podczas panowania Katarzyny I, władze rosyjskie zaczęły wykupować od możnowładców litewskich jej braci i siostry.

Marta wcześnie została sierotą.