83..
Od 1761 roku za wychowanie Pawła odpowiedzialny był Nikita Panin (1718–1783), polityk rosyjski, w pewnym okresie bliski współpracownik cesarzowej Katarzyny II, minister spraw zagranicznych Rosji w latach 1764–1780, zastępca wielkiego mistrza Wielkiej Loży Prowincjonalnej Iwana JełaginaLudwik Hass, Wolnomularstwo w Europie środkowo-wschodniej w XVIII i XIX wieku, 1982, s. 139., który reprezentował interesy młodego carewicza w skomplikowanej walce koterii na dworze. Panin prowadził edukację Pawła w duchu opozycyjnym wobec Katarzyny II. Nieraz poruszano „buntownicze” tematy na lekcjach z następcą tronuNatan Ejdelman, Paweł I, czyli śmierć tyrana, Warszawa 1990, s. 37..
Ośmioletni Paweł był świadkiem przewrotu pałacowego w 1762 roku. W roku 1772 zwolennicy Pawła żywili nadzieję, że Katarzyna przekaże tron swemu następcy. Carewicz skończył 18 lat i osiągnął wiek dojrzały. Nadzieje okazały się płonne i walka rozmaitych frakcji toczyła się nadal. Jednym z powodów takiego stanu rzeczy było przeświadczenie, że stan tymczasowy z 28 czerwca 1762 roku się nie skończył, a Katarzyna nie miała legitymacji prawnej do sprawowania władzyNatan Ejdelman, op. cit., s. 36.. „Stronnictwo” Pawła Piotrowicza brało czynny udział w tej walce.