thumb|Korpus płużny pługa konnego: 6-lemiesz, 7-odkładnica thumb|Lemiesz ze szpiczastym dziobem
Lemiesz – robocza dolna część korpusu pługa odcinająca poziomo skibę od gleby (calizny) i przekazująca ją na odkładnicę.
Lemiesz składa się z trzech części: ostrza, grzbietu i dzioba. W lemieszach dzielonych dziób może być elementem wymiennym. Do wzmocnienia dzioba może dodatkowo służyć ścianka polowa lub dłuto.
Lemiesz może być kuty lub odlewany ze stali odpornej na ścieranie. Zwykle wykonuje się go ze stali węglowo-manganowej lub z tzw. stali pancernej zbudowanej z trzech warstw - zewnętrzne są utwardzone, zaś środkowa miękka, dzięki czemu stal jest równocześnie odporna na ścieranie i deformacje. W celu zmniejszenia ścierania ostrze lemiesza utwardza się na szerokości 3–4 cm na głębokość przynajmniej 3 mm lub pokrywa twardym metalem (np. chromem).
Wyróżnia się kilka typów lemieszy: trapezowy (europejski) dziobowy (amerykański) ze ścianką polową z dłutem