Od czasu wprowadzenia demokratycznych rządów lokalnych w 1976 r., po rewolucji goździków w 1974 r., w portugalskich gminach rządy sprawowano w systemie bikameralnym. Organem wykonawczym gminy jest urząd gminy (port. Câmara Municipal), w skład której wchodzi prezydent gminy oraz radni, których liczba jest proporcjonalna do liczby ludności gminy. Z kolei w skład rady gminy (port. Assembleia Municipal) wchodzą prezydenci wszystkich sołectw, które są częścią gminy, oraz bezpośrednio wybrani deputowani, których liczba równa jest co najmniej liczbie prezydentów powiększonej o jeden. Sołectwa administrowane są przez zgromadzenie sołectw.
Największe gminy usytuowane są na obszarach wiejskich, gdzie własnością dominującą są latyfundia (Beja, Évora, Portalegre na południu kraju), a także w mniej zaludnionych terenach górzystych (Bragança, Castelo Branco).
Najbardziej zaludnione gminy znajdują się w pobliżu Oceanu Atlantyckiego, głównie w okręgach metropolitarnych: Lizbony, Porto i Bragi. Najmniej zaludnione gminy położone są w regionach znajdujących się wewnątrz kraju (Alentejo, Trás-os-Montes). Na tych samych obszarach zlokalizowane są również gminy o najmniejszej gęstości zaludnienia.