Jednak takie zachowanie eteru powinno spowodować charakterystyczne krążenie gwiazd widzianych z Ziemi po elipsach, czego nie obserwuje się. Jedną z hipotez przedstawił George Francis Fitzgerald, a potem Hendrik Antoon Lorentz. Zaproponował, że ruch ciał względem eteru skraca długość ciała o czynnik (gdzie i to odpowiednio prędkości ciała oraz światła). Rozwinięcie tej koncepcji znane jest obecnie jako transformacja Lorentza. Lorentz w 1904 rozwinął tę koncepcję w całą teorię eteru Lorentza, przypominającą późniejszą szczególną teorię względności (STW). Ostatecznie zrezygnowano z wyjaśnienia doświadczenia Michelsona-Morleya na gruncie koncepcji eteru. Jest ono natomiast zgodne z ogłoszoną przez A. Einsteina w 1905 roku STW, według której prędkość światła w próżni jest jednakowa we wszystkich inercjalnych układach odniesienia wprost z definicji. W 1908 Walther Ritz zaproponował wyjaśnienie tego doświadczenia przez teorię emisyjną. Została ona jednak wykluczona przez inne doświadczenia. Negatywny wynik doświadczenia można też wyjaśnić przez transformacje Voigta, różniące się od transformacji Lorentza o czynnik skali.