Przesłanki powstania szczególnej teorii względności stały się podstawą do sformułowania tej teorii w roku 1905 przez Alberta Einsteina w jego pracy „O elektrodynamice ciał w ruchu”. Zjawisko ruchu ciał fascynowało już starożytnych greckich filozofów. Arystoteles uznał, że istnieje wyróżniony układ odniesienia, w którym środek Wszechświata oraz Ziemi są nieruchome. Odrzucał więc względność jako zasadę. Pogląd ten podważył Galileusz, który badając ruch ciał doszedł do wniosku, że prędkość i pozycja ciała jest względna. Później idea ta została zapisana matematycznie w postaci transformacji Galileusza, która stała się fundamentem fizyki Newtona.
Jednak na początku XX wieku nowe badania ujawniły niedoskonałość takiego podejścia. Równania Maxwella, opisujące fale elektromagnetyczne, nie podlegały transformacji Galileusza. Pomiary prędkości światła ujawniły, że nie zachowuje się ona zgodnie z tym, co przewidywała fizyka klasyczna. Aby opisać zachowanie światła, powstała koncepcja eteru, który matematycznie opisano transformacją Lorentza. Pomysły te wydawały się fizykom zbyt egzotyczne, aby uznać je za ogólne prawa fizyki. Jednak dla Einsteina stały się one przesłankami do stworzenia nowej teorii fizycznej.