W roku 1904 Lorentz zauważył, że nie tylko światło wyłamuje się z transformacji Galileusza. Aby lepiej zrozumieć problem, można posłużyć się przykładem. Obserwator A obserwuje elektron znajdujący się w windzie. Winda porusza się w polu magnetycznym opisanym wektorem indukcji B. Na elektron działa siła Lorentza. W drugim przypadku obserwator C jedzie w windzie razem z elektronem. Według niego prędkość elektronu jest równa zero. W takiej sytuacji mimo istnienia pola magnetycznego na elektron nie działa żadna siła. Czy obserwator A mówi prawdę, a może to C ma rację?

Aby poradzić sobie z tym problemem, Lorentz przyjął, że eter oddziałuje z materią. Miał powodować skracanie długości obserwatora C wzdłuż kierunku ruchu (kontrakcja długości). Dodatkowo zegarki obserwatora A i C miały chodzić z inną prędkością. Zjawisko spowolnienia zegara obserwatora C nazwano dylatacją czasu. Matematycznym opisem tych zjawisk stała się transformata Lorentza. Jednak badacz ten w dalszym ciągu uważał, że eter istnieje, a kontrakcja przestrzeni i dylatacja czasu uniemożliwiają wykrycie eteru.

Henri Poincare wykazał, że istnieje przekształcenie przestrzeni i czasu, w którym prawa Maxwella są niezmienne w każdym poruszającym się ze stałą prędkością układzie współrzędnych. Transformacja Lorentza była ich szczególnym przypadkiem.