Ostatni samuraj (ang. The Last Samurai) – amerykański film kostiumowy z 2003 r. w reżyserii Edwarda Zwicka z Tomem Cruise’em w roli głównej.

Fabuła filmu została oparta na wydarzeniach związanych z Buntem Satsumy w 1877 roku, na czele którego stał Takamori Saigō (1828–1877), oraz rosnącymi wpływami zachodnich mocarstw w okresie restauracji Meiji.

Postacie Kapitan Nathan Algren (Tom Cruise) – weteran wojny secesyjnej, na której zabił wielu ludzi. Wyrzuty sumienia doprowadziły go do stanu depresyjnego. Z braku lepszych alternatyw zgodził się szkolić japońskich żołnierzy do walki z samurajami. Katsumoto (Ken Watanabe) – dowódca samurajów, znakomicie wyszkolony wojownik. Sierżant Zebulon Gant (Billy Connolly) – przyjaciel Algrena, dobry żołnierz. Nobutada (Shin Koyamada) – syn Katsumoto. Pułkownik Benjamin Bagley (Tony Goldwyn) – cyniczny dowódca armii mającej stłumić powstanie samurajów. Simon Graham (Timothy Spall) – lekko nierozgarnięty tłumacz Algrena. Omura (Masato Harada) – polityk. Nakao (Shun Sagata) – zastępca Katsumoto. Taka (Koyuki Katō) – piękna siostra Katsumoto.