thumb|upright=1.2|Powrót Kazimierza I Odnowiciela do Polski, obraz Wojciecha Gersona ukazujący skutki reakcji pogańskiej Reakcja pogańska w Polsce – seria wystąpień ludności ziem polskich okresu wczesnofeudalnego, skierowanych przeciwko wzrostowi powinności prawa książęcego oraz przeciwko odgórnemu wprowadzaniu chrześcijaństwa. Punktem kulminacyjnym tych zaburzeń było powstanie ludowe, które wybuchło w 1038 roku w Wielkopolsce, doprowadzając do anarchii wewnętrznej. thumb|Obraz Jana Matejki, Zaprowadzenie chrześcijaństwa
Przyjęcie chrztu
Na ziemiach polskich przed przyjęciem chrześcijaństwa panował politeizm lub, według innych, prototeizm (kult Swaroga – boga nieba). Czczono siły natury utożsamiane z wieloma bóstwami, a także duchy przodków. Niektóre z bóstw występowały równocześnie u wielu plemion, inne, o zasięgu lokalnym, obdarzone były szczególną czcią wyłącznie w ramach jednego plemienia czy nawet związku sąsiedzkiego. Podobnie każdy ród miał swoje duchy przodków, które otaczał czcią. Wyznający politeizm Słowianie wierzyli, że bóg obcego plemienia jest tak samo realny, jak bóg ich plemienia. Praktyka religii słowiańskiej dopuszczała możliwość rezygnacji z kultu danego bóstwa na rzecz innego, gdyby ten miał okazać się silniejszy.