Idiota ( – Idiot) – powieść Fiodora Dostojewskiego w czterech częściach, napisana w okresie między 14 września 1867 roku a 17 stycznia 1869 roku. Pierwsza redakcja powieści powstała między 14 września a 4 grudnia 1867 roku, druga – po 18 grudnia 1867 roku. Po drugiej redakcji dzieło było w istocie zupełnie nową książką – z innymi postaciami i innym głównym wątkiem fabularnym.
Historia powstania Pierwsze trzy części Idioty oraz rozdziały I–VII części czwartej ukazały się w czasopiśmie w roku 1868. Reszta powieści została wydrukowana oddzielnie jako dodatek do tego czasopisma w lutym 1869 roku. Pierwsze i jedyne za życia Dostojewskiego wydanie książkowe Idioty ukazało się w 1869 roku.
Początkowo powieść miała nosić tytuł Książę Myszkin, a także Książę Chrystus i w założeniu przedstawiać „pięknego człowieka” złączonego z osobą Jezusa Chrystusa, którego cechuje prostota charakterystyczna dla jurodiwych.
W czasie gdy powstawał Idiota, Dostojewski pisał w liście: „Chodzi mianowicie o przedstawienie absolutnie doskonałego człowieka. Moim zdaniem nie może być nic trudniejszego, zwłaszcza w naszych czasach.