Spółdzielnia socjalna – podmiot polskiego prawa łączący cechy przedsiębiorstwa oraz organizacji pozarządowej. Członkami spółdzielni socjalnej muszą być co najmniej w 50% osoby zagrożone wykluczeniem społecznym. Ustawowo celem spółdzielni jest powrót do uregulowanego życia społecznego i aktywności na rynku pracy jej członków. Spółdzielnia socjalna, jako rodzaj spółdzielni pracy, opiera się na zasadzie osobistego świadczenia pracy przez jej członków.
Instytucja spółdzielni socjalnej została w Polsce wprowadzona nieobowiazującą już ustawą z 20 kwietnia 2004 o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracyUstawa z dnia 20 kwietnia 2004 o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (), która jednocześnie zmieniła ustawę z 16 września 1982 Prawo spółdzielczeUstawa z 16 września 1982 Prawo spółdzielcze ().
Aktualną podstawą prawną dla działania spółdzielni socjalnych jest ustawa z 27 kwietnia 2006 o spółdzielniach socjalnychUstawa z 27 kwietnia 2006 o spółdzielniach socjalnych ().