Quorum sensing (QS) – mechanizm komunikacji między komórkami bakterii polegający na wytwarzaniu, wydzielaniu i rozpoznawaniu cząsteczek sygnałowych (tzw. autoinduktorów), których stężenie w środowisku rośnie wraz z zagęszczeniem populacji i prowadzi do skoordynowanej regulacji ekspresji genów w całej społeczności bakteryjnej. W polskojęzycznej literaturze naukowej najczęściej spotyka się nazwę angielską (quorum sensing) i skrót QS, zwykle objaśniane opisowo jako chemiczne „porozumiewanie się” komórek w populacjach bakterii.

Do najczęściej opisywanych klas autoinduktorów należą m.in. N-acylo-L-homoserynolaktony (AHL; typowe dla wielu bakterii Gram-ujemnych), oligopeptydy (częste u bakterii Gram-dodatnich) oraz autoinduktor AI-2 opisywany jako sygnał o znaczeniu międzygatunkowym.

Pierwszymi organizmami, u których zaobserwowano to zjawisko, były bakterie z rzędu: Myxobacteria oraz Streptomyces.

Historia Pierwsze badania nad quorum sensing prowadzili w latach 70. XX wieku naukowcy na Uniwersytecie Harvarda. W 1979 roku Nealson i Hastings opisali regulację bioluminescencji zależną od zagęszczenia populacji u świecących bakterii morskich (wówczas określanych m.in.