Z początkiem 1843 roku, rozgoryczony zerwaniem przyjaźni z towiańczykami – Adamem Mickiewiczem, Sewerynem Goszczyńskim czy Karolem Różyckim – odbył podróż do Włoch, po drodze zatrzymując się m.in. Endoume, dobrze sobie znanym z pobytu tam w latach 1837–1838. W lutym 1843 r. w Rzymie spotkał swoją dawną miłość, Dionizję Poniatowską (zwaną „Beatryks ukraińską”), z którą przez ponad dwa miesiące prowadził długie dysputy na temat towianizmu. Podobne rozmowy toczył również z księżmi zmartwychwstańcami, którzy pilnowali, aby Zaleski nie uległ pokusie nowego ruchu. Podróż do Ziemi Świętej i grobu Chrystusa, jaką odbył w maju-czerwcu 1843 r. w towarzystwie spokrewnionego z nim majora Józefa Zaleskiego ostatecznie „oddaliła go od towianizmu”. W połowie września, w drodze powrotnej do Francji, obaj Zalescy zatrzymali się na ok. 3 tygodnie w Ostendzie, gdzie ponownie spotkali się z Dionizją Poniatowską i jej rodziną oraz chorującym Stefanem Witwickim. Następnie Zaleski zaszył się w klasztorze cysterskim Notre-Dame de la Trappe w Soligny-la-Trappe, by tam w ciszy i samotności rozmyślać nad wyborem dalszej drogi życiowej (wciąż wahał się, czy nie wstąpić do zakonu). Na przełomie lat 1843/1844 powrócił do Paryża, gdzie m.in.
Źródło i licencja
Fragment artykułu Wikipedia — Józef Bohdan Zaleski · historia autorów.
Tekst: CC BY-SA 4.0. Wydzielono fragment z dłuższego artykułu.