Pojęcie zabór pruski nie obejmuje tych ziem, które przed rozbiorami nie znajdowały się w granicach dawnej I Rzeczypospolitej, a które po odzyskaniu niepodległości przez Polskę znalazły się w jej granicach (po I lub II wojnie światowej). Obszary te, określane w polskiej historiografii i terminologii okresu PRL jako Ziemie Odzyskane, nie mogą być nazywane zaborami, gdyż ich utrata przez Polskę nastąpiła przed traktatami rozbiorowymi z XVIII wieku, głównie w wyniku rozbicia dzielnicowego, jakie nastąpiło po śmierci Bolesława Krzywoustego w 1138 roku). Do grupy tej zalicza się przede wszystkim Śląsk (zarówno Dolny, jak i Górny, w tym również jego część przyłączoną do II Rzeczypospolitej w 1922 roku), Pomorze Zachodnie, ziemię lubuską oraz tereny dawnych Prus Książęcych. Proces ich odpadania od państwa polskiego przebiegał etapami: najwcześniej, bo już w połowie XIII wieku, utracona została ziemia lubuska, następnie wpływy polskie stopniowo wygasały na Pomorzu Zachodnim, gdzie proces zrywania więzi państwowych rozpoczął się w XII wieku i dobiegł końca w stuleciu następnym, natomiast formalne zrzeczenie się praw do Śląska nastąpiło w XIV wieku za panowania króla Kazimierza Wielkiego;