Kolczatka dobrze pływa w strumieniach czy w stawach. Niekiedy wykorzystuje tę umiejętność do regulacji temperatury ciała, gdyż nie posiada gruczołów potowych. Mogłaby więc łatwo się przegrzać. Niebezpieczna jest dla niej temperatura powyżej 34°C. Prócz wody przed gorącem może też ukrywać się pod powalonymi pniami, w jaskiniach czy jamach wykopanych przez króliki.
W razie zagrożenia przez drapieżnika zwierzę może próbować zakopać się w glebie, umknąć do szczeliny skalnej, gdzie zakotwicza się kolcami, bądź też zwinąć w kulkę, osłaniając miękki brzuch. Ciało osłaniają kolce osadzone w mięśniu grubszym na grzbiecie. W razie potrzeby mogą być stroszone na wszystkie kierunki. Ponadto zaniepokojone zwierzę może wydzielać niemiły zapach. Kopie łatwo, wykorzystując do tego pazury kończyn zaopatrzonych w silne mięśnie. Przednie kończyny, krótkie, są silne osadzone na szerokiej obręczy ramiennej. Zapewniają istotną siłę. Widywano już kolczatki przekopujące się przez drewniane drzwi czy plastik.